Niniejsza książka składa się z ośmiu rozdziałów. W pierwszym z nich przedstawiono genezę oraz dzieje ruchu harcerskiego w Polsce do czasów współczesnych. W drugim analizie poddano metodę harcerską. Rozdział trzeci zawiera opis współczesnych relacji organizacji harcerskich z państwem, społeczeństwem obywatelskim oraz prezentuje ich obecną sytuację formalno-prawną. Tu także skrótowo opisano poszczególne aktualnie działające organizacje harcerskie. W kolejnym rozdziale czytelnik może się zapoznać z obrazem pokolenia współczesnej młodzieży polskiej, jaki wyłania się z różnorodnych badań nad tą kategorią społeczną. Piąty rozdział charakteryzuje metodologię badań własnych. W następnych rozdziałach przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych wśród instruktorów harcerskich, harcerek i harcerzy różnych organizacji oraz młodzieży niezrzeszonej ze szkół gimnazjalnych i licealnych. W szóstym rozdziale zaprezentowano analizę stosowania w działaniu praktycznym idei i wartości ruchu harcerskiego z punktu widzenia instruktorów i harcerzy, a także odbiór tych idei i wartości przez młodzież. W kolejnym zaś poruszono problem programu harcerskiego. Ostatni rozdział przedstawia wyniki wywiadów przeprowadzonych wśród instruktorów, które składają się na wizję ruchu harcerskiego dziś i w przyszłości.